Po uchwaleniu 30 października 1951 roku Ustawy o Polskiej Akademii Nauk, nieudane próby zreformowania istniejącej od roku 1872 Polskiej Akademii Umiejętności i podporządkowania jej władzom partyjno-rządowym, doprowadziły do zaprzestania jej działalności i utworzenia w Krakowie, jednym z wiodących centrów nauki i kultury w Polsce, pierwszego Oddziału Polskiej Akademii Nauk.

Oddział PAN w Krakowie został powołany w 1957 roku celem integrowania środowiska naukowego Krakowa, aktywizowania go do twórczej pracy naukowej, inicjowania badań naukowych oraz wdrażania i upowszechniania ich wyników.

Do czasu powołania Oddziałów w Katowicach i Lublinie, Krakowski Oddział obejmował wszystkie województwa Polski południowej. Obecnie terenem działania Oddziału jest miasto Kraków oraz region Polski południowo-wschodniej, obejmujący głównie województwa Małopolskie i Podkarpackie.

Siedzibą Oddziału najpierw był budynek Polskiej Akademii Umiejętności przy ulicy Sławkowskiej 17, a od 1993 roku jest nią zabytkowa, XV-wieczna kamienica mieszczańska zwana „Kamienicą Kreczykowską”, w centrum miasta, przy ulicy św. Jana 28.

W ciągu 65 lat istnienia pracami Oddziału kierowali wybitni uczeni polscy (patrz Galeria Prezesów).

Oddział PAN w Krakowie skupia 55 członków Polskiej Akademii Nauk z pięciu wydziałów: członków korespondentów 27, członków rzeczywistych 28.

fot. Zdjęcie budynku przy ul. Sławkowskiej 17 w Krakowie
(źródło: Zygmunt Put – Praca własna, Wikipedia.org)